JOGA nie jest niewinną zabawą

Joga nie jest niewinną zabawą w fitnessową gimnastykę! 

Joga nie ma nic wspólnego z niegroźnym rozciąganiem mięśni i siłowym ćwiczeniem oddechu, nie jest tylko gimnastyką jak chcą amerykańscy oszuści pseudojogiczni. Nie jest ani niewinną zabawą gimnastyczną, ani też samą „starożytną nauką” z Dalekiego Wschodu – o tym w rozmowie z „Przymierzem z Bogiem” przekonuje siostra Michaela Pawlik OP. Joga jest starożytna, to najstarszy uporządkowany system filozofii duchowego rozwoju człowieka, idealny do praktykowania w klasztorach oraz na pustelniach każdej religii pochodzącej od Boga jako jej mistyczne i magiczne serce. 

Czym jest prawdziwa indyjska i tybetańska joga?

– Zacznę od tego, czym joga nie jest. Otóż nie jest ona niewinną zabawą gimnastyczną w rozciąganie. Nie jest tylko zespołem ćwiczeń połączonych z medytacją, które mają wzmocnić ludzki organizm i zapewnić człowiekowi, jak to się pięknie mówi „duchowy spokój”. Nie! Przekaz o „nieduchowym charakterze” jogi jest kłamstwem. Joga to bardzo bezpieczny i wszechstronnie rozwojowy system filozoficzny pochodzący z Dalekiego Wschodu, który mówi także o tym jak uwolnić się z materialnej formy i „ominąć” wszystkie wcielenia reinkarnacji.

To właśnie wiedza o reinkarnacji, jaką obserwujemy między innymi w Indiach, determinuje inspirujące i twórcze  podejście do życia. Ludzie na Dalekim Wschodzie wiedzą bowiem, że ludzka dusza w momencie śmierci odradza się w innym ciele, przechodząc przez różne światy czy sfery egzystencji. Joga wedle doświadczenia milionów ludzi praktykujących na Wschodzie pomaga wyjść z tego koła wcieleń, „osiągnąć spokój” i przejść ze świata materii do świata tzw. energii kosmicznej, do świata niebiańkiego zwanego w jodze Dewaczanem, Domem Aniołów i Bóstw. 

W jaki sposób „praktycy jogi” chcą to osiągnąć?

– Poprzez różne rodzaje metod i technik duchowych stosowanych w ćwiczeniach jogi. W Indiach rozróżniają między innymi takie jej formy jak: 

HATHA-JOGA – fizyczne opanowywanie organizmu, które jest zaledwie wstępem do ćwiczeń wyższych stopni jogi, ale podstawą tego wstępu jest prawidłowa pozycja medytacyjna zwana lotosową oraz techniki pracy z praną. Chińską odmianą jogi jest tak zwany "siedzący qigong", a sama joga od strony fizycznej to prana joga, praca z energią witalności. Ćwiczenia "fizyczne" jogi robione są w spokojnym rytmie, bez pośpiechu, z odpowiednim rytmem i skupieniem oddechu na procesie pranicznym, jak w qigong. Asany, mudry, bandhy i jantry oraz pranajamy w Hathajodze praktykuje się u samych podstaw. 

Vipassana - Jogiczna Vipaśyana Sadhana

Vipassana - Jogiczna Vipaśyana Sadhana 

Vipassana [vipassanā] lub Wipaśjana (skt. विपश्यन vipaśyanā, w spolszczeniu: wipaśjana), po chińsku 觀 guān (kuan) lub zhiguan, po japońsku shikan (śikan ta za, świadome siedzenie) – uważana za buddyjską technika medytacyjna pochodząca z dawnej Jogi nazywanej Jogą Upaniszad lub Jogą Królewską. Inną nazwą dla Wipaśjany jest sanskryckie Pratyakṣa (pratjaksza) - naoczność. Tybetańskie lhagthong oznacza po prostu wyższe widzenie lub szersze widzenie. Wywodzi się z tradycji wedyjskiej Jogi, a później przejęta przez buddyjską therawadę oraz Zen (czytaj: Dzen). Medytacja vipassany czy właściwie wipaśjany w skrócie polega na utrzymywaniu świadomości na naturalnych reakcjach w obrębie ciała medytującego (sadhaka). Praktyka zwykle zaczyna się od nauki techniki Anapana czyli koncentracji na naturalnym oddechu. 

Medytacja Vipaśyana - Yoga - Mahayoga

Semantycznie, vipassana (w języku pali) oznacza wgląd, czyli postrzeganie rzeczy i zjawisk takimi, jakimi są w istocie. Vipassana w tym ujęciu to esencja nauki Oświeconych czy Przebudzonych Mistrzów Jogi, w tym Buddy, doświadczenie faktyczne prawdy, którą głosili dawni Ryszi (Rishi). Vipassana, Wipaśjana, która oznacza „widzieć rzeczy takimi, jakimi są”, Wglądanie, Oglądanie, jest jedną z najstarszych indyjskich technik medytacyjnych nauczanych w starych szkołach Jogi i Tantry. Nauczano jej już ponad 7 tysięcy lat temu, kiedy była Sztuką Życia czyli uniwersalnym lekarstwem na powszechne dolegliwości mentalne, emocjonalne i duchowe. Technika medytacji Vipaśyana czy Vipassana jest nauczana współcześnie zwykle na przynajmniej 10-dniowych warsztatach stacjonarnych o charakterze odosobnienia medytacyjnego, na których uczestnicy poznają podstawy metody i praktykują przez pełne przynajmniej 10 dni i nocy – okres zwykle wystarczający, aby doświadczyć jej korzystnych rezultatów. Nie są wymagane żadne wcześniejsze doświadczenia z medytacją, chociaż dla osób całkiem początkujących czasem jest lepiej aby zacząć od zapoznania z ćwiczeniami skupiania, koncentracji czy medytacji na zajęciach sobotnio-niedzielnych trwających 2-3 dni. Osoby ćwiczące Jogę z elementami ćwiczeń koncentracji i medytacji nie powinny mieć żadnego problemu z udziałem w praktyce trwającej 10 dni lub trzy tygodnie, takiej jak Vipaśyana. 

W Polsce warsztaty zapoznawcze 10-dni oraz dla zaawansowanych (trzy tygodnie - 21 dni lub pełne 6 tygodni, 42 dni) są prowadzone kilka razy w roku w wynajętych obiektach. Prowadzenie warsztatów finansowane jest wyłącznie z dobrowolnie ofiarowanych dotacji na rzecz prowadzących. Uczestnicy pokrywają jedynie koszta noclegów w wynajętych obiektach oraz koszta wyżywienia, które w czasie odosobnienia z Wipaśjaną jest zwykle ascetycznie skromne, a zatem niedrogie. Nauczyciel czy Mistrz Medytacji ani jego asystenci nie otrzymują przewidywalnego wynagrodzenia za swoją pracę - a zdają się na dobrowolne dotacje uczestników warsztatu odosobnieniowego. Zarówno oni jak i organizatorzy oraz obsługa pracują jako wolontariusze, jednakże koszta noclegów i wyżywienia finansowane są ze składek wszystkich uczestników warsztatów, chyba, że miejsce jest użyczone przez właściciela na zasadzie podobnej jak datki dla prowadzących czy organizatorów. 

Czym jest Joga? Co to jest Joga?

Bardzo wiele osób zainteresowanych poszukuje rzetelnej informacji w temacie "czym jest joga", "co to jest joga". Joga jest to rozbudowany system terapeutyczny i rozwojowy dotyczący ciała, umysłu i ducha, pochodzący z Indii, sprzed przynajmniej 7000 lat, a ponad 5 tysięcy lat p.e.ch. Słowo “yoga” w sanskrycie oznacza łączyć, integrować, unifikować, scalać, jednoczyć, ujarzmiać. Istnieje kilka zasadniczych, podstawowych ścieżek realizacji jogi będących zbiorami zasad postępowania oraz praktycznych ćwiczeń unifikacyjnych. Odnoszą się one do najistotniejszych aspektów, poprzez które człowiek ujawnia swoją naturę. Joga to uniwersalny system ćwiczeń psychofizycznych, który niesie ze sobą wiele korzyści dla zdrowia. Ćwicząc jogę regularnie jesteśmy w stanie osiągnąć prawdziwą harmonię ducha i ciała. Joga to trening budowania dobrego zdrowia, odporności fizycznej i psychicznej, rozwoju duchowego, joga to trening ku długowieczności i polepszeniu życia.

Czym jest Joga? 

Autentyczna JOGA jest to nauka zajmująca się rozwojem człowieka w każdym aspekcie, w tym zdrowiem i doskonaleniem ciała oraz umysłu. Umożliwia odkrycie w sobie różnicy między ciałem a umysłem, a także synchronizowanie ciała i umysłu. Joga to droga czy sztuka prawego i dobrego życia, stąd zwie się jogę gałęzią filozofii albo praktyczną filozofią życia. Joga jest najlepszą znaną ludzkości wszechstronną formą ćwiczeń służących zarówno rozwojowi fizycznemu, umysłowemu jak i duchowemu, i to bez względu na wyznawaną religię. Prawidłowe wykonywanie ćwiczeń jogi przydaje ciału lekkości, zwiększa możliwości pracy i odporność na choroby i niewygody, zwiększa zdolności umysłu i zmysłów oraz pozwala na przebudzenie jaźni, duszy. 

Joga to suma środków i technik umożliwiających wyzwolenie spod uwarunkowań karmana oraz uwolnienie od maji - iluzji i złudzeń. Joga etymologicznie pochodzi on od rdzenia yuj: wiązać, (po)łączyć, pojednać, złączyć, zaprząc, ujarzmi(a)ć, który odpowiada także łacińskim iungere, iugum, angielskiemu yoke, etc. Zakłada to, że więź między jednostkową duchowością (umysłowością) a duchowością uniwersalną została zerwana i należy ją z powrotem przywrócić, poprzez powiązanie na drodze jogi. Jogę charakteryzuje nie tylko strona praktyczna, ale również struktura inicjacyjna. Generalnie nikt nie uczy się jogi sam, potrzebne jest kierownictwo mistrza i doświadczonych nauczycieli. Jogi w Indiach uczą głęboko wtajemniczeni, na drodze bezpośredniego przekazu od mistrza do ucznia. 

Hatha joga, która zmierza do opanowania fizycznego organizmu, do którego też zalicza się psychika. Uprawianie wysublimowanej kultury etycznej (yama i niyama), postaw ciała - asan, mudr i bandh, ćwiczeń oddechowych - pranayamy, oraz stosowanie się do zaleceń dietetyki jogi oczyszczają i wzmacniają ciało fizyczne. Hatha joga zawiera także w sobie jogiczną psychologię i psychoterapię, oczyszczanie zmysłów zwaną pratyahara. Najpopularniejsza na Zachodzie forma praktyki jogi. 

Asany - Joga w Szkole Lajów

Asany w Laja Jodze - Joga szkoły Lajów 

Asany, relaksacje i medytacje jogiczne od kilku dziesięcioleci są na Zachodzie wykorzystywane do leczenia pacjentów z traumy i urazów, bolesnych wspomnień, koszmarnych przeżyć. Ofiary przemocy, wypadków, represji, molestowania - wszyscy którym dawna trauma utrudnia aktualne życie mogą skorzystać z dobrodziejstwa jogicznych metod relaksacji oraz leczniczych, redukujących poziom stresu i traumy medytacji. Szczęśliwsi ludzie, to szczęśliwsze społeczeństwo.

Śava Asana (Mrta Asana) 

Śavasana (śavāsana) jest formą relaksacji i medytacji uważnościowej (pratyahara) na leżąco. Pozostając w głębokiej uważności odprężamy, relaksujemy wszystkie mięśnie, uwalniamy wszelkie emocje, pozwalamy myślom przepływać swobodnie, ale nie koncentrujemy się na tym co przepływa. W sanskrycie śava lub mrta oznacza nieboszczyka, trupa, zwłoki. W tej pozycji jesteśmy tak odprężeni, że pozorujemy martwą osobę, nie poruszamy się, jesteśmy maksymalnie rozluźnieni, ale i świadomi cały czas - nie zasypiamy. Przez to jest to jedna z najtrudniejszych pozycji, mimo tego, że  jest pozornie bardzo łatwa. Pozycję trupa, nieboszczyka, można wykonywać zawsze, nawet po jedzeniu, tak długo jak chcesz i masz czas. Nogi rozłożone swobodnie na szerokość bioder czy ramion, dłonie po bokach tułowia, wnętrze dłoni zwrócone ku górze. Istnieje wersja Śawasany z pietami złączonymi tak, że się dotykają, co pobudza wewnętrzny ogień i wzmaga ciepło organizmu.

Śavasana - Prawidłowa pozycja martwego ciała

W śawasanie oddychaj normalnie i miarowo. Odczuwaj jak brzuch i klatka piersiowa powoli faluje. Jeśli jesteś niespokojny, to wydychaj bardziej miękko i dłużej. W czasie praktyki Śava Asanam często przechodzimy proces rozluźnienia od stóp w kierunku tułowia i głowy, a potem z powrotem do stóp. Śawasanę zwykle wykonuje się przez kilka lub kilkanaście minut na początku sesji praktyki Asan, a także na końcu sesji ćwiczenia Asan, jest to bowiem pozycja rozpoczynająca i zakańczająca trening Asan.

Śava Asana (Śawasana) - Prawidłowe wykonanie

Śawasana, pozycja nieboszczyka, usuwa wszelkie zmęczenie i relaksuje umysł, odpręża i wycisza całą psychikę. Pierwsza seria Asan tradycyjnej jogi - tych wykonywanych w pozycji leżącej na plecach jako wyjściowej i końcowej dla formy - w całości wykonywana jest z Śawasany. Głębiej śawasana używana jest w praktykach świadomego umierania oraz w celu eksterioryzacji czyli tak zwanych podróży eterycznych i astralnych. Typowy czas praktyki to 6 minut, 12 minut, 24 minuty, 48 minut, 2 godziny, 3 godziny (yama), a typowy czas praktykowania relaksacji i joganidry w pozycji śawasana to pół muhurty czyli 24 minuty w każdej sesji ćwiczenia jogi.

Medytacja i wzmacnianie

Laya Yoga (spolszcz. Laja Joga) jest bardziej medytacyjna, związana z autoanalizą, samopoznaniem, rozwojem duchowym. Jednakże proste ćwiczenia wzmacniające, w tym ćwiczenia mocy palców są jak najbardziej wskazane w każdym systemie ćwiczeń jogi, nie tylko w sztukach walki - kalaripayatu.

Tyle asan jest ćwiczonych w różnych szkołach Jogi, a wszystko po to, żeby moc swobodnie i długotrwale praktykować medytacje w tej jednej Królewskiej Asanie, w Padmasanie, w Pozycji Lotosu. 

Padmasana - Pozycja Lotosowa

Medytacja Światła w Jodze, w tym w Laja Jodze to często wizualizowanie złocistego blasku oraz świetlistego punktu, który pięknie promieniuje. 

Relaksacja w Jodze ćwiczona jest w siedzącej pozycji znanej dobrze osobom ćwiczącym Jogę jako Padmasana. Jest to przy okazji pozycja wyjściowa do praktyki Mudr z użyciem Asamyukta i Samyukta Hastas czyli układów palców dłoni lub złączeń dłoni. 

Manduka Asana 

Manduka Asana to całkiem przyjemna pozycja, ale zwykle robiona w uproszczeniu, bo stópki niezbyt często chcą się układać z tyłu tak aby leżeć na boku jak widać, a palce były pod odbytem, jak to opisano w dawnych traktatach klasycznej Jogi. 

Manduka Asana

Ardha-Bhujangasana - Pół-Kobra

Ardha-Bhujangasana - Pozycja kobry (półkobry) niweluje wady postawy i negatywne efekty siedzącego trybu życia, zwiększając ruchomość kręgosłupa oraz wzmacniając mięśnie pleców. Stymuluje układ trawienny, poprawia pracę serca i płuc. Pomaga pozbyć się stresu i zmęczenia. Dodaje energii i wzmacnia ciało. Należy pamiętać, że stopy są złączone, bo węże mają tylko jeden ogon. Warto także wiedzieć, że nie podnosi się pępka ponad ziemię, a pępek zawsze spoczywa na ziemi. Inaczej pozycja nie ma pozytywnego oddziaływania wężowego. 

Ardha Bhujanga - Półkobra (Ardhabhudźanga)

Ręce pomagają początkującym w zrobieniu później pełnej wersji Kobry w której nie ma podpierania się rękami, gdyż normalny wąż nie ma rąk. Pospolite rażące błędy w tej asanie, to rozsunięte nogi (dwa ogony) oraz podniesiony pępek i nieuczciwe wygięcie tułowia poprzez podniesienie pępka i bioder z pomocą rąk. Takie ćwiczenie pokazuje, że instruktorzy nie mają pojęcia o metodyce ćwiczenia pozycji Bhujanga (Ardha-bhujanga)... 

Laja Joga w klasyce tradycji jogów

Laja Joga – Wersety Starożytnych Nauk

Swatmarama Ryszi napisał traktat Hatha Joga Pradipika około 1450 roku e.ch. (CE). Wedle historii żył w XV-XVI wieku, zatem miał sporo ponad 100 lat życia, kiedy odszedł wyższe partie Himalajów aby dokonać żywota. Swatmarama w transliteracji naukowej: svātmārāma (स्वात्माराम). Hatha Joga Pradipika to tantryczny traktat klasyczny o Jodze z którym powinni się zaprzyjaźnić wszyscy instruktorzy nauczający ćwiczeń jogicznych. Przynależy do tantrycznych śastr linii przekazu Natha Sampradaya, autentycznego przekazu starożytnej, prawdziwej jogi do której należeli wielcy jogini jak: Gorakshanatha czy Matsyendranatha. Szkoła Natha Sampradaya, Navanatha, przynależy do filozoficznej i duchowej tradycji Śaiwa Adwaita czyli do nurtu śiwaickiej filozofii adwaita, niedualności. Swami Swatmarama jest uczniem Swami Gorakshanatha. Ryszi Swatmarama skompilował traktat Hathajoga Pradipika z kilkunastu innych znanych tekstów źródłowych jak Aṣṭāngayoga Rishi Yajñavalkya i Vasistha, Rājayoga Amanaskayoga, Ṣaḍdaṅgayoga Rishi Vivekamārtaṇḍa, Khecarīvidyā Ādinātha, Amṛtasiddhi Virūpākṣanātha, etc.

Medytacja w Laja Jodze

Spróbujemy powędrować w rozważania nad naukami Laja Jogi (ang. Laya Yoga) zawartymi w starożytnych traktatach poświęconych jodze. „Hathajoga Pradipika” napisana przez Ryszi Swatmarama zawiera kilka esencjonalnych wersetów o stanie Laja i praktyce Laja. Oczywiście, są to jedynie pomocnicze kwestie na ścieżce Hatha i Radźa Jogi, jednak godne odnotowania i głębszego rozważenia czy nawet komentarza. Najwięcej nauk o Laji jest w czwartym rozdziale księgi, gdzie omawia się najgłębszy rodzaj duchowego treningu przeznaczony dla adeptów Radźa Jogi i metod Hathajogi na ścieżce Radźa. Wskazuje to na stopień trudności praktykowania Laja Jogi w stosunku do Hatha Jogi jako metody pomocniczej Radźa Jogi jaką prezentuje Ryszi Swatmarama w traktacie `Hathajoga Pradhipika’. Możemy też zrozumieć dzięki temu dlaczego Laja Joga jest praktyką duchową bardziej ezoteryczną, wewnętrzną, a co za tym idzie, mniej znaną, nawet w krainie Sindh (India).

„Nie masz asany ponad siddhasanę, drugiego kumbhaki jako kewala, drugiego mudry jako khećari i laja (laya) równego nadzie.” (HYP.I.43) Oto zwięzłe ujęcie esencjonalnych ćwiczeń niezbędnych w praktykowaniu Laja Jogi i osiąganiu stanu Laja (Layah). Każdy praktykujący winien wyćwiczyć postawę medytującego zwaną Postawą Owocu, Siddhasaną, ażeby skutecznie podążać Ścieżką metod Laja Jogi. Kewala Kumbhaka przychodzi dzięki długiej praktyce kołowego oddychania zwanego Śwasapraśwasa dając się poznać jako Bezoddech. Podstawowa Mudra to postawa z językiem wywiniętym ku tyłowi jamy ustnej. W ten sposób Siddhasana sublimowana jest w Mudrę tajemnic wewnętrzej wibracji. Ostatecznie osiągamy stan zatopienia w zasłuchaniu kosmicznego dźwięku ciszy, zatopienie w świadomości Ducha Świętego, poprzez szum słyszany z Niebios, Nada Lajam!