JOGA - Fakty i Szczegóły

JOGA - Fakty i Szczegóły 

Joga jest formą aktywności i ekspresji, która na przestrzeni lat przybrała wiele form i często od strony fizycznej obejmuje rozciąganie lub trzymanie pewnych pozycji, głęboki oddech i medytację w celu osiągnięcia dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i duchowego. Jego początki leżą w tradycji wedyjskiej, braminizmie i późniejszym hinduizmie. Według niektórych Hindusów zaczęło się to jako próba odwrócenia skalań i ułomności stworzenia i powrotu do doskonałej Jedności (Ekam), z której świat się podzielił – w celu „uwolnienia jednostki od iluzji i osiągnięcia zjednoczenia z Brahmą”. Fizyczne aspekty tradycyjnej jogi nie są celem samym w sobie, ale są jedynie początkową pomocą w „wewnętrznym oczyszczeniu” mającym na celu „rozpuszczenie ego”. Celem w jodze jest samadhi, zjednoczenie z naturą i świadomością Boga. 

Muktasana oraz lekka siddhasana z hrit-mudrą - pozycje jogiczne

Joga oznacza w sanskrycie „zjednoczenie” czy "unifikacja" i składa się generalnie z ośmiu grup różnych elementów, z których hatha joga (joga fizyczna lub aktywna), którą ludzie Zachodu najczęściej używają, jest tylko jednym wyborem mającym w sumie pięć początkowych grup ćwiczeń. Inne rodzaje praktyki jogicznej to karma joga (podążanie ścieżką prawego działania), dźnana joga (pogoń za wiedzą mistyczną), radźa joga (medytacja i koncentracja na nieskończoności), siddhi joga (przebudzenie energii mistycznych) i śakti joga (czysta wiara w istotę najwyższą, w moc duchową).

W Indiach praktyka jogi opiera się na kompleksowej filozofii człowieka dążącego do harmonii ze sobą i światem i obejmuje oddychanie, medytację i ćwiczenia. W krajach zachodnich najbardziej kojarzy się to z praktyką asan (postaw) oraz ich wariacjami, co niestety często jest bluźnierczym wypaczeniem jogi. Niektóre ćwiczenia podobne do jogi mają na celu przewidywanie śmierci i urzeczywistnianie ciała wyzwolenia w życiu. Niektóre praktyki tantryczne są podobne i mają podobne cele jak joga. Ogólnie tradycja jogi posiada trzy nurty: waidika joga czyli joga wedyjska, puranika joga czyli joga puraniczna oraz tantrika joga czyli joga tantryczna (najbardziej mistycza i ezoteryczna). 

Joga stała się popularna na Zachodzie pod koniec lat 60-tych i na początku lat 70-tych XX wieku i stała się przemysłem o wartości 225 miliardów dolarów, jednak jest to przemysł związany z wycinkiem jogi jaką są asany i rozmaite udziwnienia asan o charakterze fitnessowej pseudojogi (ku-joga to fałszywa joga, pseudo joga). Jednak w Indiach jest to tradycja kulturowa oraz duchowa i pozostaje działalnością społeczności, często prowadzoną w parkach publicznych przez prawdziwych guru (sat-prawdziwy), którzy bezpłatnie uczą ćwiczeń oddechowych, takich jak pranajamy i ścieżki „pozdrowień słońca” pochodzących z dawnej solarnej magii indyjskiej. [Źródło: Dean Nelson, The Telegraph, 23 lutego 2009] 

Joga została wpisana w 2016 roku na reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Według UNESCO: „Joga składa się z szeregu pozycji, medytacji, kontrolowanego oddychania, intonowania słów i innych technik, które mają pomóc jednostkom w budowaniu samorealizacji, łagodzeniu cierpienia, którego mogą doświadczać i pozwalają na stan wyzwolenia. Jest praktykowana przez młodych i starych bez dyskryminacji ze względu na płeć, klasę czy religię, a także stała się popularna w innych częściach świata”. [Źródło: UNESCO] 

Asany - Joga w Szkole Lajów

Asany w Laja Jodze - Joga szkoły Lajów 

Asany, relaksacje i medytacje jogiczne od kilku dziesięcioleci są na Zachodzie wykorzystywane do leczenia pacjentów z traumy i urazów, bolesnych wspomnień, koszmarnych przeżyć. Ofiary przemocy, wypadków, represji, molestowania - wszyscy którym dawna trauma utrudnia aktualne życie mogą skorzystać z dobrodziejstwa jogicznych metod relaksacji oraz leczniczych, redukujących poziom stresu i traumy medytacji. Szczęśliwsi ludzie, to szczęśliwsze społeczeństwo.

Śava Asana (Mrta Asana) 

Śavasana (śavāsana) jest formą relaksacji i medytacji uważnościowej (pratyahara) na leżąco. Pozostając w głębokiej uważności odprężamy, relaksujemy wszystkie mięśnie, uwalniamy wszelkie emocje, pozwalamy myślom przepływać swobodnie, ale nie koncentrujemy się na tym co przepływa. W sanskrycie śava lub mrta oznacza nieboszczyka, trupa, zwłoki. W tej pozycji jesteśmy tak odprężeni, że pozorujemy martwą osobę, nie poruszamy się, jesteśmy maksymalnie rozluźnieni, ale i świadomi cały czas - nie zasypiamy. Przez to jest to jedna z najtrudniejszych pozycji, mimo tego, że  jest pozornie bardzo łatwa. Pozycję trupa, nieboszczyka, można wykonywać zawsze, nawet po jedzeniu, tak długo jak chcesz i masz czas. Nogi rozłożone swobodnie na szerokość bioder czy ramion, dłonie po bokach tułowia, wnętrze dłoni zwrócone ku górze. Istnieje wersja Śawasany z pietami złączonymi tak, że się dotykają, co pobudza wewnętrzny ogień i wzmaga ciepło organizmu.

Śavasana - Prawidłowa pozycja martwego ciała

W śawasanie oddychaj normalnie i miarowo. Odczuwaj jak brzuch i klatka piersiowa powoli faluje. Jeśli jesteś niespokojny, to wydychaj bardziej miękko i dłużej. W czasie praktyki Śava Asanam często przechodzimy proces rozluźnienia od stóp w kierunku tułowia i głowy, a potem z powrotem do stóp. Śawasanę zwykle wykonuje się przez kilka lub kilkanaście minut na początku sesji praktyki Asan, a także na końcu sesji ćwiczenia Asan, jest to bowiem pozycja rozpoczynająca i zakańczająca trening Asan.

Śava Asana (Śawasana) - Prawidłowe wykonanie

Śawasana, pozycja nieboszczyka, usuwa wszelkie zmęczenie i relaksuje umysł, odpręża i wycisza całą psychikę. Pierwsza seria Asan tradycyjnej jogi - tych wykonywanych w pozycji leżącej na plecach jako wyjściowej i końcowej dla formy - w całości wykonywana jest z Śawasany. Głębiej śawasana używana jest w praktykach świadomego umierania oraz w celu eksterioryzacji czyli tak zwanych podróży eterycznych i astralnych. Typowy czas praktyki to 6 minut, 12 minut, 24 minuty, 48 minut, 2 godziny, 3 godziny (yama), a typowy czas praktykowania relaksacji i joganidry w pozycji śawasana to pół muhurty czyli 24 minuty w każdej sesji ćwiczenia jogi.

Medytacja i wzmacnianie

Laya Yoga (spolszcz. Laja Joga) jest bardziej medytacyjna, związana z autoanalizą, samopoznaniem, rozwojem duchowym. Jednakże proste ćwiczenia wzmacniające, w tym ćwiczenia mocy palców są jak najbardziej wskazane w każdym systemie ćwiczeń jogi, nie tylko w sztukach walki - kalaripayatu.

Tyle asan jest ćwiczonych w różnych szkołach Jogi, a wszystko po to, żeby moc swobodnie i długotrwale praktykować medytacje w tej jednej Królewskiej Asanie, w Padmasanie, w Pozycji Lotosu. 

Padmasana - Pozycja Lotosowa

Medytacja Światła w Jodze, w tym w Laja Jodze to często wizualizowanie złocistego blasku oraz świetlistego punktu, który pięknie promieniuje. 

Relaksacja w Jodze ćwiczona jest w siedzącej pozycji znanej dobrze osobom ćwiczącym Jogę jako Padmasana. Jest to przy okazji pozycja wyjściowa do praktyki Mudr z użyciem Asamyukta i Samyukta Hastas czyli układów palców dłoni lub złączeń dłoni. 

Manduka Asana 

Manduka Asana to całkiem przyjemna pozycja, ale zwykle robiona w uproszczeniu, bo stópki niezbyt często chcą się układać z tyłu tak aby leżeć na boku jak widać, a palce były pod odbytem, jak to opisano w dawnych traktatach klasycznej Jogi. 

Manduka Asana

Ardha-Bhujangasana - Pół-Kobra

Ardha-Bhujangasana - Pozycja kobry (półkobry) niweluje wady postawy i negatywne efekty siedzącego trybu życia, zwiększając ruchomość kręgosłupa oraz wzmacniając mięśnie pleców. Stymuluje układ trawienny, poprawia pracę serca i płuc. Pomaga pozbyć się stresu i zmęczenia. Dodaje energii i wzmacnia ciało. Należy pamiętać, że stopy są złączone, bo węże mają tylko jeden ogon. Warto także wiedzieć, że nie podnosi się pępka ponad ziemię, a pępek zawsze spoczywa na ziemi. Inaczej pozycja nie ma pozytywnego oddziaływania wężowego. 

Ardha Bhujanga - Półkobra (Ardhabhudźanga)

Ręce pomagają początkującym w zrobieniu później pełnej wersji Kobry w której nie ma podpierania się rękami, gdyż normalny wąż nie ma rąk. Pospolite rażące błędy w tej asanie, to rozsunięte nogi (dwa ogony) oraz podniesiony pępek i nieuczciwe wygięcie tułowia poprzez podniesienie pępka i bioder z pomocą rąk. Takie ćwiczenie pokazuje, że instruktorzy nie mają pojęcia o metodyce ćwiczenia pozycji Bhujanga (Ardha-bhujanga)... 

Joga - gimnastyka i filozofia duszy

Joga jako gimnastyka ciała, filozofia i rozwój duchowy na ścieżce lajów 

Jeśli w sondzie ulicznej zapytamy przechodniów czy wiedzą co to jest joga, prawdopodobnie większość odpowie twierdząco. Jedni powiedzą, że to forma gimnastyki, jak stretching i pilates, inni skojarzą jogę z hinduizmem i buddyzmem, jeszcze inni określą ją jako metodę rozwoju osobistego. Ci ostatni będą najbliżej prawdy o jodze, ale jakąś część racji będą mieli wszyscy. Asany są przygotowaniem do medytacji i bardziej oświeconych stanów umysłu. Mistrz Patanjali Ryszi w Joga Sutrach zaledwie wspomina o asanach, a inne starożytne teksty wyliczają tylko niewielką ilość pozycji ciała. Laja Joga jest najstarszą znaną autentyczną jogą, ścieżką oczyszczania i rozwoju ćakramów. Zawiera w sobie wszystkie jogiczne sadhany, czyli sposoby praktyk. Przedstawia szczegółowo budowę wewnętrzną człowieka, wszystkich pięciu jego ciał (kośa). Z bardziej znanej strony laja pokazuje sposoby oczyszczania aury, nadi i czakramów czyli tego co można nazwać aurą, biopolem, energetyczną otoczką człowieka i meridianami. 

Mistrz Jogin - Ryszi Patańdżali

Czym pozycje jogi różnią się od zwykłej szwedzkiej gimnastyki nauczanej w szkołach? Temat ten wraca jak bumerang w rozmaitych rozmowach, w sumie rzadziej nawet w samym środowisku jogicznym, a w zasadzie szkoda, bo potrzebne są dyskusje o kontekście jogi. "Na zewnątrz" grup jogicznych, na spotkaniach towarzyskich, w pracy - stosunkowo często znajdzie się ktoś błyskotliwy, kto zada pytanie: "A czym się pozycje jogi różnią od ćwiczeń gimnastycznych?". Temat pojawił się ostatnimi czasy w samym środowisku jogicznym naa jesień 2010 roku wywiązała się bardzo interesująca dyskusja między acharyą Śrivatsą Ramaswamim a autorem interesującej książki „Yoga Body: The Origins of Modern Posture Practice” dr. Mark Singleton'em o tym, co konstytuuje wyjątkowość systemu asan w jodze i na czym polega ich odmienność od zwykłych ćwiczeń gimnastycznych.

Sanskryckie słowo „joga” oznacza „scalać, ujarzmiać, łączyć”. Joga to system duchowy wyrosły w starożytnej kulturze Indii, ale nie jest ściśle związany ani z hinduizmem, ani z żadną konkretną religią. Joga pojawiła się w wedyjskiej kulturze duchowej wspólnej dla braminizmu, dżinizmu, hinduizmu, buddyzmu, a także sikhizmu. Joga jest zatem wartością ponadnarodową i ponadreligijną – jest to rozbudowany i precyzyjny system osobistego rozwoju polegający na jednoczesnym doskonaleniu ciała, umysłu i ducha oraz rozwijaniu harmonii z przyrodą. Warto pamiętać, żeby nie dać sobie wciskać plastikowych "mat do jogi", bo jogini na plastikach energetycznie izolujących od energii ziemi i przyrody nie ćwiczą. Trzeba też unikać sal bez dobrej wentylacji i wietrzenia, bo generalnie jogę najlepiej ćwiczyć w naturze, w kontakcie z przyrodą, a do ćwiczeń relaksacji czy oddychania potrzeba świeżego powietrza. Zatem rzekome kluby jogi przy ruchliwych i zadymionych ulicach w centrach miast, a także w dusznych salach gimnastycznych pozbawionych okien raczej odpadają. Tradycyjne maty do jogi produkowane są z trawy. 

Joga dla dzieci - dydaktyka i praktyka

Joga dla dzieci - zasady prowadzenia zajęć i podstawy dydaktyczne

Joga to wewnętrzny spokój i równowaga umysłu oraz zmysłów. Regularne praktykowanie jogi to świadome życie w pełnej harmonii ciała i umysłu, a potem także ciała, umysłu i duszy (jaźni). Zajęcia dla dzieci muszą być zwykle prowadzone w nieco zmodyfikowany sposób niż dla dorosłych, a nauczyciel czy instruktor jogi dla dzieci powinien uwzględnić wiek dziecka, jego możliwości oraz fakt, że dzieci są z natury bardzo aktywne, ruchliwe. Asany najlepiej wykonywać w sposób dynamiczny, w systemie ćwiczeń dochodzenia do asany z pozycji wyjściowej, zaś zwracanie uwagi na poprawność i dokładność wykonania powinno być uczone stopniowo i delikatnie. Filozoficzne aspekty praktyki jogi nie zawsze są od razu odpowiednie dla dzieci, ponieważ mogą one nie mieć ani chęci ani odpowiedniej dojrzałości, aby je pojmować. Wprowadzamy pewne elementy zaczynając od filozofii zdrowego odżywiania czy czerpania sił i radości z przebywania w zdrowych miejscach na świeżym powietrzu, ogólnego szacunku do Przyrody i żyjących stworzeń. Należy jednak pamiętać, że ktoś kto uczy samych asan z jogi jako form ruchowych, pomija aspekt rytmu oddechowego, energię życiową, bandhy czy mudry, techniki relaksacyjne, stronę etyczną lub ćwiczenia oczyszczania z toksycznych emocji i złych myśli - na pewno oszukuje, uczy źle i szkodzi dzieciom (dorosłym zresztą też). Wycinanie samych ćwiczeń postaw i pozycji (asan) z jogi i promowanie swojej szkaradnej działalności pod szyldem jogi nazywano w dawnych czasach dość dosadnie "zboczeniem rakszasowym" (zboczeniem demonów, szkodliwą dewiacją, jogooszustwem, pustactwem, dewianctwem etc) w oryginale rakszasajoga, kujoga (fałszerstwo, oszustwo). 

Tradycyjny trening klasycznej jogi dla dzieci w Indii

W dzisiejszych czasach XXI wieku dzieci podlegają stresowi i napięciom psychicznym, z którymi trudno jest im sobie poradzić. Kiedyś dzieci również doświadczały stresu, ale były w stanie go zredukować, głównie poprzez ruch i zabawę na świeżym powietrzu z rówieśnikami. Ruch był również niezwykle istotny w utrzymaniu zdrowia całego organizmu, a zwłaszcza – odpowiedniej siły i elastyczności kręgosłupa. Niestety współczesne dzieci, zwłaszcza w wieku przedszkolno-szkolnym, większość czasu spędzają w pozycji siedzącej. Siedzą w ławkach, w drodze z i do szkoły jadąc samochodem, ale także w domu – przed komputerem, smartfonem czy ekranem telewizora. W młodym, dynamicznie rozwijającym się organizmie niedostatek i brak ruchu szybko powoduje sztywność ciała, różnorodne asymetrie i dysproporcje, oraz wady postawy, wynikające ze złych nawyków, ukształtowanych często już we wczesnym dzieciństwie. Brak ruchu i fizycznej aktywności może w wielu wypadkach powodować zaburzenia emocjonalne a nawet psychiczne, na co rodzice zwracają zwykle zbyt małą uwagę. 

Sposobem na zapobieganie wyżej wymienionym negatywnym zjawiskom jest ćwiczenie jak najbardziej oryginalnej hatha jogi, gdyż z metod jogicznych, hatha joga najbardziej zwraca uwagę na psychofizyczny rozwój człowieka z uwzględnieniem strony fizycznej, kształtowania ciała młodego człowieka. Praktyka hatha jogi, o ile instruktor/ka sam/a ćwiczy hatha jogę należycie długo jest bezpieczna i kształci w dziecku zdrowe nawyki ruchowo-oddechowe oraz zdolność skupiania się. Hatha joga wzmacnia elastyczność i wytrzymałość mięśni, kształtuje prawidłową postawę ciała (pomaga zwalczyć takie wady jak skrzywienie kręgosłupa, odstające łopatki itp.), zapobiega chorobom i dodaje witalności. Dodatkowo korzystnie wpływa na psychikę – wzmaga zdolność skupiania się, koncentrację, świadomość własnych stanów emocjonalnych i psychicznych, wycisza i uspokaja, pomaga zredukować lęki, stres, napięcia. Regularne ćwiczenia jogiczne rozwijają siłę woli, koordynację ruchową i giętkość, wspomagają aparat oddechowy. Pomagają również usuwać produkty przemiany materii i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie układu trawiennego, co chroni przed otyłością i chorobami stawów. Trzeba pamiętać, że jogiczna sztuka skupiania i medytacji, proste praktyki z dźwiękiem jak intonowanie sylaby OM, proste ćwiczenia oddechowe powiązane z ruchem - muszą być wprowadzane od początku nauki jogi dla dzieci.